Verandert wettelijk samenwonen de regels voor de verkoop van een woning?

Voor de verkoop zelf verandert wettelijk samenwonen weinig: bezitten de partners de woning in onverdeeldheid, dan tekenen beiden de akte. Het statuut weegt vooral in het erfrecht en de fiscaliteit. Wettelijk samenwonenden krijgen in Wallonië erfrechtelijke bescherming en het gunstige successiebarema, feitelijk samenwonenden niet automatisch.

De vraag of het statuut van wettelijk samenwonen de verkoopregels wijzigt, verdient een genuanceerd antwoord. Voor de technische verkoop van een woning is het effect beperkt. Wat telt, is de eigendomsstructuur: bezitten de partners de woning in onverdeeldheid, dan moet elke partner met de verkoop instemmen en de authentieke akte ondertekenen. Dat geldt evengoed voor gehuwden en voor feitelijk samenwonenden die samen bezitten. De verplichte verkoopdocumenten (EPB-certificaat, elektrische keuring, postinterventiedossier, bodemattest) zijn eveneens dezelfde.

Het echte verschil zit in het erfrecht en de fiscaliteit. Wettelijk samenwonenden genieten in Wallonië het gunstige successiebarema van 3 % tot 30 % dat ook voor echtgenoten geldt, met de vrijstelling van 12 500 euro (verdubbeld onder 125 000 euro). Feitelijk samenwonenden hebben daarentegen geen automatische erfrechtelijke bescherming in Wallonië: bij overlijden erft de partner niet vanzelf en kan hij fiscaal ongunstiger worden behandeld. Dat onderscheid is bijzonder relevant wanneer een van de partners overlijdt terwijl de woning nog niet verkocht is.

Het statuut speelt ook mee bij het einde van de relatie. Bij het beëindigen van een wettelijke samenwoning geldt, net als bij een echtscheiding, een verdeelrecht van 1 % op de verdeling van de onverdeeldheid. De meerwaarde op de gezinswoning blijft vrijgesteld indien de domicilievoorwaarde is vervuld. In Brussel en Vlaanderen gelden eigen regels, dus wie in een ander gewest woont, moet de lokale bepalingen nakijken. Voor een correcte inschatting van uw specifieke situatie, met aandacht voor het samenlevingsstatuut en de eigendomsverhouding, raadpleegt u best uw notaris.

In één oogopslag