De onroerende voorheffing is verschuldigd door wie op 1 januari eigenaar is van het goed. Verkoopt u in de loop van het jaar, dan blijft u tegenover het Gewest de volledige aanslag betalen, maar in de praktijk spreekt men vaak een verrekening pro rata met de koper af.
De onroerende voorheffing is een jaarlijkse gewestelijke belasting die wordt berekend op het kadastraal inkomen (KI) van een onroerend goed. De regel voor het aanwijzen van de belastingplichtige is eenvoudig maar strikt: wie op 1 januari van het aanslagjaar eigenaar is, ontvangt het aanslagbiljet en is de volledige jaarsom verschuldigd aan het Gewest. Verkoopt u uw woning bijvoorbeeld in mei, dan blijft u wettelijk gezien de aanslag van dat volledige jaar betalen.
Dat lijkt onbillijk voor een verkoper die het goed maar een paar maanden bezat, en daarom bestaat er een correctiemechanisme in de praktijk. Bij een verkoop in de loop van het jaar wordt gewoonlijk een verrekening pro rata afgesproken tussen verkoper en koper. Cruciaal om te onthouden: die verdeling is contractueel en geen automatisme. Ze wordt onderhandeld en opgenomen in het compromis of de akte. Staat er niets in, dan draagt de eigenaar van 1 januari de volledige last, ook al woont de koper er intussen.
De belastbare basis verschilt naargelang het gebruik. Voor een bebouwd onroerend goed dat aan een natuurlijke persoon voor privégebruik wordt verhuurd, wordt gerekend op het geïndexeerd kadastraal inkomen vermenigvuldigd met 1,4. Dit principe van de eigenaar op 1 januari geldt in de drie gewesten; de tarieven en opcentiemen verschillen wel per Gewest en gemeente. Laat de verrekening dus altijd duidelijk vastleggen in uw verkoopdocumenten.
In één oogopslag
- Belastingplichtige: de eigenaar op 1 januari van het aanslagjaar.
- Berekeningsbasis: het kadastraal inkomen (KI) van het goed.
- Verhuurd bebouwd goed aan natuurlijke persoon (privé): geïndexeerd KI vermenigvuldigd met 1,4.
- Verkoop in de loop van het jaar: verrekening pro rata mogelijk, maar contractueel en niet automatisch.
- Zonder afspraak in het compromis: de eigenaar van 1 januari betaalt het volledige jaar.